http://muzeumcieszyn.pl
. Drukuj Email
 
Instrumenty astronomiczne I naukowe z kolekcji Leopolda Jana Szersznika w zbiorach MŚC Drukuj Email

 Książka jest próbą przedstawienia ciekawej kolekcji instrumentów astronomicznych ks. L.J. Szersznika założyciela cieszyńskiego muzeum. Kolekcja ta opracowana została poraz pierwszy i może stanowić punkt wyjścia dla bardziej sczczegółowego opracowania w przyszłości. Do najciekawszych eksponatów opisanych w publikacji zaliczyć należy Globus nieba autorstwa Willema Janszoona Blaeu (Amsterdam, po 1621), Astrolabium płaskie (planisferyczne) konstrukcji  Juana de Rojas autorstwa Adriana Zeelsta, Louvain,  2. poł. XVI w., XVIII wieczne lunety polowe, Mapa Sfery Niebieskiej Planisphaerium Coeleste   T. C. Lotter, Augsburg 1750,  jak również edukacyjne instrumenty astronomiczne wykonane przez ks. Szersznika I jego uczniów.

Ze wstępu:

Ksiądz Szersznik i astronomia
Leopold Jan Szersznik (1747-1814), jedna z najwybitniejszych postaci w historii Cieszyna, były jezuita i prefekt cieszyńskiego gimnazjum, postrzegany jest przede wszystkim jako humanista: bibliofil, pisarz, historyk, językoznawca, fundator biblioteki i założyciel muzeum. Dodać należałoby jeszcze: twórca nieistniejącej już cieszyńskiej arkadii (założenia parkowego na miarę ogrodu botanicznego), urzędnik porządkujący miejskie finanse czy inspektor budowlany odpowiedzialny za podniesienie znacznej części Cieszyna z prochów największego pożaru miasta w 1789 roku. I na tych polach jego działalność pozostawiła owoce wyśmienite, stanowiące trwałe i wyjątkowe dziedzictwo Śląska Cieszyńskiego.

Czytaj więcej...
 
Obrazy pisane światem. Ikony ze zbiorów Muzeum Śląska Cieszyńskiego Drukuj Email

 Książka jest opracowaniem przybliżającym historię poszczególnych typów ikon. Omówione tu zostały podstawowe ikony Chrystusa, Matki Bożej jak również ikony świąteczne tzw. prazdniki oraz menelogiony – prawosławne kalendarze liturgiczne.

Ikona określona słowem „archejopojete”, czyli obraz nie namalowany ludzką ręką, tworzona jest za każdym razem po to, aby poprzez nią oddawana była cześć Bogu i Jego Świętym. Zrozumiała jest więc obecność ikony w świątyniach, gdzie otacza się ją kultem. Muzeum, nazywane jest wprawdzie „świątynią sztuki”, nie spełnia jednak warunków, w których ikona pozostawałaby ikoną w całej swej teologii wyrazu. Wystawiana w galeriach i muzealnych salach ikona poddana zostaje desakralizacji, zatracając swój pierwotny sens i zadanie. Obok obrazów „świeckich”, a nawet religijnego malarstwa Zachodu ikona zdaje się przesuwać na inny plan, stając się zupełnie odrębną co do swej jakości i obecności, jakie przez siebie objawia. Muzeum jest więc miejscem, w którym ikonę postrzega się przede wszystkim jako dzieło sztuki. W świecie współczesnym, szczególnie na Zachodzie Europy stała się ona jedynie obrazem, którego zadaniem jest zaspokojenie „estetycznego zmysłu” odbiorcy. Podziwia się więc formę ikony, kompozycję, kolorystykę, i to wszystko decyduje o zewnętrznym wyrazie dzieła. Jednak, jak mówi P. Ewdokimow: „Wszystko co jest po tej stronie linii, nie jest jeszcze ikoną, ponieważ nie jest cudem. Patrząc na to inaczej, dokonuje się straszliwego podrabiania świętości.”  Człowiek współczesny, tak bardzo zabiegany pośród wielu spraw nie potrafi zatrzymać się aby spokojnie spojrzeć na ikonę i usłyszeć, co ma mu ona do powiedzenia przez swoje milczenie. Zatrzymując się więc przed ikoną podziwiajmy jej piękno dzieła sztuki, pamiętając jednak, że nie uaktywnia ona jedynie naszych emocji, lecz również poczucie czwartego elementu obecności transcendencji, której ikona jest świadkiem, a wobec której my nie możemy pozostawać już tylko widzami.

 

W ramach projektu Muzeum otwarte na świat powstało: wirtualne zwiedzanie, wirtuany katalog, kanał rss oraz strona www.
Projekt jest współfinansowany ze Środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) za pośrednictwem Euroregionu Śląsk Cieszyński - Tĕšínské Slezsko / Projekt je spolufinancován z prostředků Evropského fondu pro regionální rozvoj (ERDF) prostřednictvĺm Euroregionu Tĕšínské Slezsko